Yurtdışında çalışma rehberi I

Expat* günlükleri I: Birkaç ay önce yurtdışından bir iş teklifi geldi. Nasıl olacak, eşyalarımız ne olacak, ne zaman gideceğiz vb. bir sürü sorunun hücumu altındaydım. İnternette de expat’lık ile ilgili (özellikle Türkçe) kaynak eksiği var. Ben de bu açığı kapamak üzere kamu hizmeti olarak, Avrupa’da yaşama hayali kuranlar için bu süreçte edindiğim bilgileri paylaşmaya karar verdim. Tabii ki burada yazdıklarım kutsal bilgi değil.

Yani gideceğiniz ülkeye, pozisyona ve en çok da işvereninize göre ciddi değişiklikler gösterecektir. Kararınızı vermeden önce üzerinde düşünmeniz gerekenlere kısaca bir bakalım:

yurtdışında yaşam çalışma izni

  • Kendinizi tanıyın. Yurtdışında yaşamak büyük bir karar. Büyük bir değişim. Kendinizi tanıyor olmanız ve değişimler karşısında nasıl tepki verdiğinizi bilmeniz çok önemli. Eğer konfor alanınızdan çıkmak, annenizin eteğinden veya arkadaşlarınızdan ayrılmak bu yaşınıza kadar zor geldiyse, muhtemelen böylesi bir radikal değişim sizi zorlayabilir. Ben değişimi severim. Aynılık ve tekrar beni sıkar. Doğup büyüdüğüm şehirden 25 yaşında ayrıldım. İstanbul’a uyum sağlamak bana hiç zor gelmedi. Hatta o kadar çabuk alıştım ki, İstanbul’dan da sıkıldım ve kısa bir süre ABD’de yaşadım. Benim gibi kökleri olmayan ve bağımsız birisi için Avrupa’ya taşınma kararını almak çok kolaydı. Peki siz her şeye yeniden başlamaya ve başlarda yalnız kalmaya hazır mısınız?
  • Araştırın. Nereye gidiyorsunuz? Turistik geziler yapmış olduğunuz bir yere gidiyorsanız bile yaşamaya gitmek çok farklı olacaktır. Bu yüzden o ülkenin ekonomisi, sosyal hakları, endüstrisi ve tarihi ile ilgili bilgiler edinin. Yabancı dil sorunu yaşamıyorsanız, gideceğiniz şehrin belediyesinin web sitesine girip bazı istatistiklere bakın: Yaşayanların eğitim ve sosyoekonomik durumları, şehirdeki suç oranı, ulaşım olanakları, sosyal ve kültürel aktiviteleri gibi. Trafik sağdan mı akıyor soldan mı? Eğer Kopenhag veya Amsterdam gibi bir şehirde yaşamaya gidiyorsanız araba yerine bisiklet almayı düşünebilirsiniz. ABD’de her eyalette vergiler farklıdır ve etiket fiyatına vergi dahil değildir, kasaya gittiğinizde daha fazlasını ödersiniz. İngiltere, ABD veya uzak doğuya gidiyorsanız prizlerin farklı olduğunu, Amerika’ya gidiyorsanız 220 v. ile çalışan elektroniklerin orada çalışmayacağını unutmayın. Özetle, başka expat’lardan veya uzun dönem öğrencilik yapmış kişilerden bilgi edinin.

    amsterdam-bisiklet-avrupa
    Amsterdam
  • Yaşam standardı. İşvereninizin teklifini kabul edip, gittiğinizde açlık sınırında yaşama riskiyle karşı karşıya kalmak istemiyorsanız dersinizi iyi çalışın! Gideceğiniz şehirde ortalama ev kirası, aidatlar, araba kiralamanın bedeli, süpermarket fiyatları, ev temizliği ücreti, elektrik-doğalgaz-su faturaları, cep telefonu, vergi oranları, internet tarifeleri, restoran fiyatları ne kadar listeleyin. Böylece sabit giderlerinizi ön görebilirsiniz.
  • Çocuklar ve evcil hayvanlar. Eğer çocukla gidiyorsanız yaşına bağlı olarak bakıcı, kreş ve okul fiyatlarını, servis fiyatlarını da araştırmanız gerekecek. Uluslararası öğrencilerin okuduğu ve eğitim dili İngilizce olan okullar var mı? şehirde çocukların boş zamanlarında eğlenebileceği sosyal ve sanatsal aktiviteler bulunuyor mu? evcil hayvanınızı AB ülkelerine götürebilmek için düzenlemeler nasıl, ev sahipleri hayvanlara tolerans gösteriyor mu ve veteriner maliyetlerine dair de bir fikir edinebiliyorsanız işiniz kolayladı demektir.

evcil hayvanlarla yolculuk

  • Sosyal meseleler. Benim gibi doğaya ve yaşama önem veren birisiyseniz, şehrinizi bir tık daha yakından incelemelisiniz. Örneğin ben yaşayacağım şehrin yakınlarındaki nükleer ve kömürlü termik santrallerin haritasını çıkarttım. Ayrıca ülke GDO’lu tarıma izin veriyor mu? hayvancılığa ve gıdaya dair düzenlemeler nasıl? organik pazarlara ve marketlere erişim kolay mı? gibi konuları da araştırdım. Çevre konusundaki hassasiyetlerimin yanı sıra insan hakları konusunda da araştırmalar yaptım: Farklı etnik gruplar yaşıyor mu? ırkçılık var mı? LGBTİ’lere ayrımcılık yapılıyor mu? şehir engelli dostu mu? tüm bunlar sizin kadar çocuğunuzun da büyürken etkileneceği bir kültürü oluşturacağı için üzerinde durulması gereken konular.

Özetle kararınızı verirken kendinizi dinleyin, iyi düşünün ve pişman olmayın.

Not: Bir sonraki yazımda işverenle netleştirilmesi gereken konulara ve kontratın kapsamına değineceğim.

*Expat (expatriate) geçici veya kalıcı olarak bir ülkede ikamet eden ancak vatandaşlığı olmayan kişi.

One thought on “Yurtdışında çalışma rehberi I

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s