Fransa’da üniversite eğitimi

Ogrenci_Fransa-kampus

Arkadaşlarımın ve blog okuyucularının çok merak ettiği konulardan biri Fransa’da eğitim. Uzun süredir yazmayı ertelemiştim ama ısrarlar karşısında dilim döndüğünce üniversite eğitimine yönelik bilgileri kısaca derledim.

Lise diploması, yani BAC (baccalauréat) alan herkes üniversitede istediği bölüme gidebilir. Öncelikle hemen belirteyim Fransa’da lisans eğitimi, doktorluk ve bazı özel bölümler hariç 3 yıl sürüyor ve üniversite sınavı yok. Fransa öğrencilere kısa ve uzun yüksek öğrenim gibi farklı seçenekler sunuyor. Bu nedenle BAC’tan, yani liseden sonra hangi tip yüksek öğrenim gördüğünüzü BAC+2, BAC+3, BAC+5 şeklinde belirtiyorsunuz. Nedir bu rakamlar şimdi onları açıklayalım.

1.Kısa yüksek öğrenim. Adından da anlaşılacağı gibi kestirmeden iş hayatına dalmak isteyenler için sunulan bir seçenek.

a. BAC+2
Liseden BAC’ını alan yeni mezun, bir dosya hazırlayarak 2 yıllık eğitim veren ve üniversitenin bir parçası olan Teknoloji Enstitüleri’ne (Institut Universitaire de Technologie) başvurabilir. İlgili üniversite, dosyaları inceledikten sonra öğrenciyi kabul ediyor veya reddediyor. Bu eğitim, yaklaşık 10 haftalık şirket stajı da içeriyor. Öğrenci, 2 yıl okuduktan sonra diplomasını alabildiği gibi, eğitimine bir yıl daha devam etmeyi talep ederek BAC+3 diploması alabilir.
Veya 2 yıllık bu enstitüyü bitiren başarılı öğrenciler, mühendislik fakültelerine giderek 3 yıllık lisans eğitimlerini tamamlarlar ve böylece BAC+5 diplomasına sahip olurlar.

teknik-egitim-Fransab. B.T.S. (Brevet de Technicien Superieur)
Bazı liseler, BAC yani diploma sonrası 2 yıllık teknik eğitimler sunuyor. Bitirdiğiniz liseye yine bir dosya sunarak teknik eğitim almak istediğinizi belirtiyorsunuz. Öğretmenler kurulu eğer uygun bulurlarsa iki yıl daha okuyorsunuz ve B.T.S. adındaki bröveyi alıyorsunuz. Bu eğitim sırasında da staj zorunluluğu var. Bu diplomadan sonra lisans eğitimi veya 3. yıl okuma seçeneğiniz yok. Mezun olunca mekanik işlerde teknisyen olarak çalışıyorsunuz. Elimde bir veri yok ama, gördüğüm kadarı ile Fransa’da doğup büyüyen Türkler (özellikle de erkekler) kısa yolu seçip teknisyen olarak iş hayatına atılıyor.

2.Uzun yüksek öğrenim

 a. Lisans-Master ve Doktora (BAC+3, BAC+5, BAC+8)
Liseden sonra hiç bir seçim kriteri olmadan arzu ettiğiniz üniversiteye kayıt yaptırabiliyordunuz bu yıla kadar! Fakat Fransa Başkanı Emmanuel Macron, yüksek öğrenimde reform adını verdiği bir değişikliğe imza attı. Artık öğrencilerin maksimum 10 program olmak üzere üniversiteye başvuru yapması gerekiyor. Bu başvuru da motivasyon mektubu ve bir dosyadan oluşuyor. Üniversiteler ön eleme yaptıktan sonra, öğrencinin lise öğretmenlerinin değerlendirmesini okuyarak öğrenciyi üniversiteye kabul edecekler. Amerikan sistemi gibi. 2018 boyunca öğrenciler ve çeşitli akademisyenler eşitlik ilkesine aykırı olduğu için bu reformu pek çok kez protesto ettiler. Bakalım çokça tartışma yaratan bu büyük değişiklik uygulamada nasıl işleyecek?

Fransa’da lisans eğitimi daha önce de dediğim gibi 3 yıl sürüyor. Lisans sonrası 2 yıl master, 3 yıl da doktora yapmanın yolu açık. Tıp fakültelerinde özel bir durum var ki, fakültenin birinci yılının sonunda yapılan konkuru geçemeyenler tıp eğitimine devam edemiyor. Spor akademilerine de talep çok olduğundan kurayla öğrenci alınıyor.

Sorbonne-üniversite-yuksek-lisans-Fransa-egitim

b. Grandes Ecoles
Bu seçenek olsa olsa Fransızlar için olabilir, çünkü oldukça zor bir okul. Örneğin Sarkozy hariç, tüm Fransız başkanları Grandes Ecoles’lerden mezun. Fransızlar, bu okulları aşırı elitist olduğu ve tektip seçkinler yarattığı için eleştiriyor. Peki bu okula nasıl girilir? Öncelikle liseyi çok yüksek notlarla bitirmeniz gerekiyor. Ardından başvurmak için bir dosya hazırlıyorsunuz. Seçilen öğrenciler 2 yıllık hazırlık sınıflarına alınıyor. Hazırlık sınıflarının sonunda bir konkura giriliyor, bunu geçebilen öğrenciler 3 yıllık bu prestijli eğitimi tamamlayarak BAC+5 yani Grandes Ecoles diplomalarını alıyorlar. Bu okulların büyük çoğunluğu da politeknik ve mühendislik dallarından oluşuyor.

Peki Türkiye’de liseyi bitirmiş biri olarak nasıl Fransa’da okuyabilirsiniz? Eğer frankofonsanız yani Galatasaray, Saint Joseph, Tevfik Fikret gibi liselerden mezunsanız zaten denkliğiniz ve de Fransızcanız olduğundan işiniz kolay. Ama Fransızca bilmiyorsanız, öncelikle DELF B2 almanız gerekiyor (bazı fakülteler B1 seviyesini de kabul ediyorlar). Bunun dışında, lise diplomanızın BAC’a denk düştüğünü de kanıtlamanız gerekiyor. Fransa’da üniversite eğitimi devlet üniversitelerinde ücretsiz. Bu nedenle AB ülkelerinden ve Fransızca konuşulan Afrika ülkelerinden pek çok öğrenci görüyorum kampüste. Fakat AB ülkesi olmayan Türkiye’den gelen öğrencilere ekstra bir ücret var mıdır bunu başvurmadan önce iyice araştırmanızı tavsiye ederim. Yabancı dil eğitimi aldığım için benim farklı bir statüm vardı.

Son olarak Fransa’da eğitim kalitesi yüksek ama eğitim sistemi gerçekten çok zor ve öğretmenlerin notu da kıt. Bunu göze alarak gelmenizde yarar var 🙂

One thought on “Fransa’da üniversite eğitimi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s